భారత్ డిజిటల్ న్యూస్ భక్తి…..శ్రావణ శుద్ధ చవితి శుభాకాంక్షలు :
నాగ చతుర్థి (Naga Chaturthi) గురించి వివరణాత్మక సమాచారం
నాగ చతుర్థి అనేది నాగదేవతలను (పాము దేవతలు / నాగరాజులు) పూజించే హిందూ పండుగ. తెలుగు ప్రాంతాల్లో దీనిని నాగుల చవితి అని కూడా పిలుస్తారు. ఇవి ఒకే పండుగకు రెండు పేర్లు. ప్రధానంగా ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ, కర్ణాటకలో ఘనంగా జరుపుకుంటారు. వివాహిత స్త్రీలు పిల్లల ఆరోగ్యం, కుటుంబ సంక్షేమం కోసం ఈ వ్రతాన్ని ఆచరిస్తారు.
ఎప్పుడు జరుపుకుంటారు?
- *ప్రధాన తేదీ: దీపావళి అమావాస్య తర్వాత వచ్చే *కార్తీక శుక్లపక్ష చతుర్థి (చవితి) నాడు.
- కొన్ని ప్రాంతాల్లో (ముఖ్యంగా రాయలసీమ, తెలంగాణ) శ్రావణ శుక్లపక్ష చతుర్థి నాడు కూడా జరుపుకుంటారు.
- ఈ రోజు తర్వాత నాగ పంచమి, నాగ షష్ఠి కూడా వస్తాయి.
- 2026లో కార్తీక నాగ చతుర్థి / నాగుల చవితి సాధారణంగా నవంబర్ మధ్యలో వస్తుంది (స్థానిక పంచాంగం ప్రకారం తేడాలు ఉండవచ్చు).
విశిష్టత మరియు ప్రాముఖ్యత
నాగులు భూమి అంతర్భాగంలో నివసించి భూసారాన్ని, నీటిని కాపాడే దేవతలుగా భావిస్తారు. ఇది ప్రకృతి ఆరాధనకు చిహ్నం.
- *నాగదోషం, *కాలసర్ప దోషం, రాహు-కేతు దోషాలు, సంతాన దోషాలు తొలగుతాయని నమ్మకం.
- సంతాన ప్రాప్తి, పిల్లల ఆయురారోగ్యాలు, కుటుంబంలో శాంతి-సమృద్ధి, సర్వరోగ నివారణ కలుగుతాయి.
- పురాణాల ప్రకారం ఈ రోజునే అనంతుడు, వాసుకి, శేషుడు, తక్షకుడు, కర్కోటకుడు వంటి నాగ ప్రముఖులు జన్మించారు.
- శివునికి వాసుకి (నాగభూషణుడు), విష్ణువుకు ఆదిశేషుడు, సుబ్రహ్మణ్యస్వామికి సంబంధం ఉంది. కాళియ మర్దనం వంటి కథలు కూడా దీనికి సంబంధం కలిగి ఉన్నాయి.
పూజా విధానం
- ఉదయం సన్నాహాలు:
తెల్లవారుజామున లేచి తలంటు స్నానం చేయాలి. శుభ్రమైన (ఎరుపు రంగు) దుస్తులు ధరించాలి. ఇంటిని శుభ్రం చేసి ముగ్గులు వేయాలి. - పుట్ట పూజ (అత్యంత ముఖ్యం):
- సమీపంలోని నాగుపుట్ట వద్దకు వెళ్లాలి.
- పుట్ట చుట్టూ పసుపు-నీరు చిలకరించి శుభ్రం చేయాలి.
- ఆవు పాలు పుట్టలో పోయాలి (కొందరు గుడ్లు కూడా వేస్తారు).
- చలిమిడి (బియ్యపిండి + బెల్లం), చిమ్మిలి (నువ్వులు + బెల్లం), అరటి పండ్లు, తేగలు వంటి నైవేద్యాలు సమర్పించాలి.
- ప్రదక్షిణలు చేసి నమస్కరించాలి. కొందరు నూలు దారం పుట్టకు చుట్టి రక్షగా కట్టుకుంటారు.
- జంట నాగ విగ్రహాల పూజ (ఇంట్లో లేదా దేవాలయంలో):
- ఆవు పాలు, పసుపు నీరు, కుంకుమ నీటితో అభిషేకం.
- పసుపు, కుంకుమ, పూలు, పత్తి వస్త్రంతో అలంకరణ.
- దీపారాధన, ధూపం.
- నాగేంద్ర అష్టోత్తరం లేదా నాగ స్తోత్రాలు పఠించాలి.
- ఉపవాసం:
కొందరు పూర్తి ఉపవాసం లేదా పండ్లు-పాలు మాత్రమే తీసుకుంటారు. వేడి/వండిన పదార్థాలు తినకూడదు. మరుసటి రోజు మళ్లీ పుట్ట వద్దకు వెళ్లి ఉపవాసం విరమించవచ్చు. నైవేద్యాలు
చలిమిడి, చిమ్మిలి, అరటి పండ్లు, పాలు, కొబ్బరి నీళ్లు, తాటి బుర్రగుంజు మొదలైనవి. జాగ్రత్తలు
- పుట్టలో పాలు పోసేటప్పుడు జాగ్రత్తగా ఉండాలి.
- నాగదోషం ఉన్నవారు లేదా సంతానం లేని దంపతులు ప్రత్యేకంగా ఆచరిస్తే మంచి ఫలితాలు ఉంటాయని నమ్మకం.
ఈ పండుగ ప్రకృతి పట్ల గౌరవం, కుటుంబ శ్రేయస్సు కోసం చేసే ఆచారం. స్థానిక ఆచారాలు మరియు పంచాంగం ప్రకారం కొద్దిపాటి తేడాలు ఉండవచ్చు.